или “рефлексии на популационите политики во Република Македонија”: што имаат заедно Владата на Груевски, Тоталитаризмот и Гонзо Порнографијата

Охрид Њуз: Трето дете може да правите и во лифт?!

Baby Factory

Спонтаноста, Хана Арендт го кажува тоа уште во 1950тите, е темел на слободата. Нејзината дијагноза за тоталитаризам, меѓу другото, е дека основна цел на тоталитаризмот е да ја укине спонтаноста, на патот кон тотална доминација над човечкиот живот. Со постепеното укинување на спонтаноста, човекот полека станува излишен. Приватните одлуки (раѓањето деца) веќе не се резултат на автономното одлучување во приватната сфера (дома), на нив на големо влијае јавната сфера, најизразито државата. Така, приватноста, Арендт вели дури и “човечкиот живот” се лишува од секакво значење, затоа што во тоталитаризмот се е околу државата. Во македонскиот случај – не си важен ти и твојот избор, важно е да се подигне наталитетот на нацијата, тоа е државен интерес. За да те убедат во тоа, парадоксално, ќе го спомнат и “правото на живот”.

“Правото на живот” и како тоа се користи е уште еден важен елемент во целата приказна. “Правото на живот” во основа е засновано на христијански вредности, и е уште една јајцето-или-кокошката дилема на која може да се дебатира до сто-и-едно-и-назад. Воглавно, поборниците на “правото на живот” сметаат дека абортусот е убиство и никако не смее да биде дозволен. Некои поединци како Иларион се малку порадикални, некои како Мухиќ малце контрадикторни, но во суштина тоа е уште еден од многуте ставови, кој треба да биде вклучен во јавната делиберација.

“Правото на избор”, другата гледна точка, генерално се смета за спротиставена на “правото на избор” со тоа што се залага за легален абортус. Сепак, мора да се биде многу внимателен во поглед на тоа како се презентира ова гледиште, за да нема неспоразуми.

Pro Child, Pro Choice Movement

Но, тоа е друга дебата.

Она што го мислев, кога реков перверзно, е позадината и начинот на кој “правото на живот” е денес актуелизирано во Македонија.

Прво, тука нема никаква етика ниту почитување на човековиот живот. “Правото на живот” е ставено во служба на подигнување на наталитетот на нацијата. Со тоа, се имплицира дека не е битна слободата на родителите, но ниту дека причина за раѓањето е животот на роденчето. Роденчето е само предмет, што понатака ќе биде битен во статистиката, а може и ќе направи нешто добро за нацијата (може иден Груевски ќе биде, кој знае). Таквото објектифицирање на човечкото суштество (и на родителите и на роденчето) врска нема со правото на живот – напротив, нивниот живот така е лишен од значење, тие се мртви. Чинот на раѓање на припадникот на нацијата е смрт (повеќекратна) на човекот.

Второ, улогата на националното, импотенцијата на државата и не-бирањето средства: тенденција на секој национализам е да го стимулира размножувањето. Тоа е така зашто премисите на национализмот се од примордијален и еволуционистички карактер – националноста се стекнува со раѓање (примордијално поимање) и ултимативната цел е да се котиме зашто бројноста на еден вид (нација) е гаранција за преживување и понатаму доминација (Дарвин). Државните институции како најмоќен агент на национализмот сепак се неспособни да ја спроведат оваа агенда во пракса. Нацијата не се оплодува и не се размножува. Националистот, колку повеќе се идентификува со нацијата и државата, толку повеќе тоа го доживува како сопствен неуспех. Бидејќи функционира на еволуционистичка матрица, може слободно да кажеме дека националистот во ваква ситуација се однесува како сексуално исфрустрирана личност. Нетрпението и арбитрарноста и очајната потрага по решенија се должат токму на тоа. Мерките кои владата ги презема (како “колективен националист”), се рамни на кркање вијагра и сл. Секој кој размислува на еволуционистичка матрица, се чувствува не само посрамен, туку и неподобен во таква ситуација и веќе не бира средства. Арендт вели – тоталитаризмот го перпетуира тврдењето дека “се’ е можно”. Не би навлегувал сега и во потиснатите страсти и фрустрации и “лажниот морал”, иако и тие се во релација со следната точка – улогата на државата како режисер на “гонзо” порнографија.

Паноптиконот на Бентам – затвор, гледа све, ама гледаните не се свесни за тоа

Една од основните функции на државата е да гледа и регулира се’ – да биде “паноптикон”. Гледа и делува во јавната сфера, гледа (непринципиелно и скришум) и буричка во приватната. Кога нема спонтаност и автономија на поединците, зоната на делување на државата се шири и на она што било приватна сфера. Бастион на приватноста, интимноста, е секако, “спалната соба” (некој тоа сака да го прави и во кујна, сосем легитимен исклучок). Тоталната доминација над луѓето, подразбира дека човекот и неговиот живот се излишни, и дека треба да се инструментализираат. Мобилизирајќи ги луѓето во “репродуктивна акција” (тоа е целта, да се котиме), државата имплицитно сугерира масовно парење – не нужно водење љубов, не ебење или имање секс за задоволување потреби туку начелно чисто “професионално” парење во кое мажјакот треба да ја оплодува женката и на крај тој плод “да се фати” и да биде износен, роден и попишан. Луѓето се инструменти, или актери, имаат намена, односно улога.

Кога ќе се земе во предвид дека е под целосна контрола на државата, сликата е дека државата стимулира сексуален акт. Сексуалниот акт, тука, не е целосно детерминиран во приватната сфера. Тој се случува и во јавната сфера (јавен интерес е да се котиме). Државата го следи тоа и води евиденција (државата е повеќе од воајер, таа е “паноптикон”, мора се’ да се знае), затоа што има интерес од тоа. Државата, сепак, во вакви услови дури и ја трансцедира улогата на “паноптикон”, со тоа што буквално транспарентно и јавно се вклучува во дејството – таа е и режисер и камерман и продуцент на сексуалниот чин – воедно и негов иницијатор и регулатор (казна за секс во јавност на пр.). Таквата функција е типична за режисерите на гонзо порнографија. Гонзо (името е од гонзо-новинарство) е релативно нов порнографски жанр, во кој нема многу глума, ниту приказна – фокусот на дејството е самиот сексуален чин. Типичниот формат на гонзо порнич е следниов: кус вовед на режисерот кој е во исто време и камерман (прес конференција на владата), запознавање со актерите (влегување во нивната приватна сфера), и сосем неспонтано (во тоталитаристички манир) преоѓање на самиот чин, кој често пати е прилично екстремен и прилично деградирачки за женските актери (сексуален чин како лишување од поента на живеењето). Карактеристично е што понекогаш режисерот/камерман и самиот е вклучен во чинот, често пати само симболично, на крајот на сцената, ејакулирајќи врз исцрпеното тело на актерката (неплодно оплодување и тотална доминација). Слична е и улогата на тоталитарниот режим – на крајот, победнички се радува на она што го вели Арендт, потврдување на сопствената сеприсутност.
Се разбира дека има уште многу да се пишува на оваа тема. Она што е најважно е, дека си имаме работа со еден крајно симптоматичен и ирационален повеќеслоен феномен отелотворен во популационите политики на владата на Груевски. Не смее да се заборави дека наталитетот во суштина не е ништо друго освен статистички показател, и е поврзан единствено со капиталистичкиот систем на производство, затоа што во капитализмот човековиот труд е ресурс. Прирастот и нема баш некоја егзистенцијална врска со политичката реалност инаку. Се разбира, можни се проблеми на неадекватност на системот со бројноста на населението (празни училишта, преполни геријатрии), или со демографската дистрибуција (повеќе етнички Албанци, помалку етнички Македонци), но системот е тој кој што треба да се прилагоди на промените меѓу населението, а не обратно. Вака, се соочуваме со евидентни тоталитаристички тенденции (по учебник), и низа ирационалности и контрадикторности, и се’ на се’, допринесуваат животот во Македонија да стане понеподнослив и помалку човечки. “Правото на живот”, правото на слободен човечки живот треба сериозно да се земе во предвид. Затоа што со ваквиот развој на настаните, тоа е сериозно загрозено од оние кои за еден малку поинаков концепт на “живот” се спремни да одат до крај.